Nature dergisinde çıkan bir yazıya göre hayvanlarda bağırsakta bulunan bir mikrop hafıza kaybına yol açıyor. Araştırmacılara göre bu etki bağırsakla beyni bağlayan sinir sistemindeki hücrelerde etki yaparak beynin öğrenme ve hafıza kısmına etki etmesi ile ortaya çıkıyor.
Parabacteroides goldsteini bakterisi verilen ve bağırsak bakteri düzeni değiştirilen farelerde bu etki görülürken, başka bakterilerde veya bağırsağına müdahale edilmeyenlerde böyle etki görülmemiş.
Araştırmacılar öncelikle yaşlı farelerle aynı yerde tutulan genç farelerde yavaşlamayı gözlemleyip, bunun sebebinin sosyal etkileşim olabileceğini düşünmüşler. Genç fareleri bir arada tuttuklarında bu etki görülmemesi üzerine yaşlı farelerden aldıkları dışkı örneklerini genç farelere vermişler, ve yavaşlamayı gözlemlemişler. Fareleri bakteriden steril ortamda yaşlandırdıklarında bu etkiyi görmedikleri gibi genç farelerle bu yaşlı fareler yanyana tutulduklarında genç farelerde de yavaşlama görülmemiş. Son olarak yaşlı farelerle yanyana getirilen genç farelerde gerileme görülmesi antibiyotik tedavisi ile bağırsak bakterileri yok edilmiş. Ve bu farelerde hafıza geri gelmiş. Yaşlı farelerde de antibiyotik tedavisi ile bakteriler yok edildiğinde hafızada düzelme görülmüş.
Parabacteroides goldsteini verilen farelerde, bakterinin ürettiği yağ asitleri sebebiyle beyinle bağırsak arasındaki vagus sinirinde aktivitede azalma görülmüş. Beynin hippocampus denilen ve hafıza ve öğrenme ile ilgili kısmında da aktivite azalmış.
Yazarlar beyin yaşlanmasında beyin dışı bircok faktörün olduğunun bilindiğini ifade ediyor. Bu araştırmanın bağırsakla beyin arasında sinirler aracılığı ile gerçekleşen iletişimin değismesi veya bozulmasının beyinde etkili olabileceğini gösterdiklerini söylüyorlar.
Yazarlar ayrıca vagus sinirini direk etkileyen şeyler arasında olan popüler şişmanlık iğnelerinin etkileştiği GLP1 hormonu ve capsaicin denilen acı biberde bulunan maddenin de hayvanlarda hafızayı destekleyebildiğini bildiklerini eklemişler. Bu da GLP1 RA inhibitörü şişmanlık iğneleri ile, acı yemenin benzer mekanizma ile hafızayı yaşlılarda düzeltebileceğini eklemişler.
Dr. Genco Yücel Ne Diyor ?
Bilim adamları insanlarda zamanla ortaya çıkan hafıza kaybını beyne kan akımının azalması, küçülen beyin dokusu, yaşlanan sinir sistem fonksiyonlarının yavaşlamasına ve, Alzheimer gibi hastalıklar gibi şeylere bağlıyorlar. Bu araştırma işin içine bağırsak bakterilerini de koymaya kalkıyor.
Araştırmanın insanlarda yapılmadığını göz önüne alarak, bunun sadece bir düşünce olduğunu vurgulayayım. İlaveten insanlarda bu ilişki ortaya konsa bununla ilgili nasıl tetkik ve tedaviler geliştirileceği de meçhul.
Ancak Alzheimer hastalığında bağırsaklarda farkli bakteri kompozisyonlarının olduğu araştırmalarda gösterilirken, bu araştırmada ortaya konan sonucu ciddiye almak zorundayız. Elbette yaşlı hafıza kaybı olanlara farelerde olduğu gibi genç insan dışkısı vermek icin çok erken. Ama çok enteresan bir düşünce.
Örneğin yaşlı fare dışkısı verilen genç farelerin kötü skorlar aldığı gösterildi. Antibiyotik verilen farelerde de benzer sonuçlar mevcut
Seneler önce tip fakültesinde okurken derste bağırsak ikinci beyindir diyen hocamızla dalga gectiğimizi hatırlarım. Şimdi onun o cümlesinin ne kadar doğru olduğunu artan sıklıkla görüyoruz.
Sonuçta iyi yaşlanmak, hafızayı kaybetmemek adına bağırsak sağlığı güzel bir hedef olabilir. Beyninizi korumak icin bağırsaklarınıza dikkat.